De merit order: een sleutelprincipe
Een van de fundamentele principes om de elektriciteitsprijs te begrijpen, is de merit order. Maar wat betekent dat?
Het merit order-principe bepaalt hoe de elektriciteitsprijzen op de markt worden vastgesteld. Het beschrijft de volgorde waarin verschillende productiecentrales worden ingezet om aan de vraag te voldoen. Het beslissende criterium is de marginale kost: de extra kosten om één kilowattuur meer te produceren.
De inzetvolgorde ziet er meestal zo uit:
- Wind- en zonne-energie: vrijwel geen marginale kosten, omdat wind en zon gratis zijn.
- Kerncentrales: lage marginale kosten, maar hogere vaste kosten.
- Gas-, olie- en kolencentrales: hogere marginale kosten, afhankelijk van brandstofprijzen en de CO2-prijs.
De goedkoopste bronnen worden als eerste ingezet om aan de elektriciteitsvraag te voldoen. Pas wanneer de vraag verder stijgt, komen duurdere centrales in beeld. De elektriciteitsprijs wordt uiteindelijk bepaald door de duurste centrale die nog nodig is om de totale vraag te dekken.
Het merit order-principe in de praktijk
- Veel windproductie: gascentrales worden minder ingezet. Dit leidt doorgaans tot een lagere marktprijs.
- Negatieve prijzen: in sommige situaties is het elektriciteitsaanbod groter dan de vraag. Dit gebeurt vooral bij veel wind of zon in combinatie met een lage elektriciteitsvraag, bijvoorbeeld ’s nachts of in het weekend. In zulke gevallen kunnen de uurprijzen dalen tot onder nul. Negatieve prijzen ontstaan doordat niet alle centrales flexibel kunnen worden afgeschakeld en omdat mogelijkheden voor opslag of export beperkt zijn. Om extra kosten of technische problemen te voorkomen, zijn producenten in deze situaties bereid om elektriciteit tegen negatieve prijzen aan te bieden.
- Weinig zon en wind, hoge vraag: gas- of zelfs oliecentrales moeten vaker bijspringen. In zulke situaties stijgt de dagmarktprijs voor elektriciteit.
De merit order verklaart daardoor waarom prijzen sterk kunnen bewegen, afhankelijk van weersomstandigheden, vraag en beschikbaarheid van centrales.
Ontdek hoe inkoopspreiding helpt om risico’s te beperken in een volatiele energiemarkt
InkoopspreidingWat betekent dit voor uw bedrijf?
Door deze mechanismen te begrijpen, kunt u marktfluctuaties beter inschatten en onaangename verrassingen vermijden. Zo kunt u beter anticiperen op risico’s en kansen.
Enkele voorbeelden:
- Stijgen de gasprijzen? Dan stijgen elektriciteitsprijzen vaak mee.
- Wordt er veel wind voorspeld? Dan kan de dagmarktprijs voor elektriciteit dalen.
- Zijn er storingen of is er onderhoud aan kerncentrales? Dan kan de inzetvolgorde veranderen.
Door deze factoren te monitoren, kunt u energiekosten slimmer plannen, risico’s beperken en gerichter kiezen voor een passende inkoopstrategie. Dat geeft niet alleen rust, maar ook een strategisch voordeel.
Optimaliseer uw energiestrategie
Wilt u de energiemarkt nog beter begrijpen en slim inspelen op prijsschommelingen? Onze experts bieden helder inzicht in de energiemarkt en adviseren over een strategie die past bij uw verbruiksprofiel en risicobereidheid.
Met actuele marktinformatie en persoonlijk advies helpen we risico’s te beheersen en kansen te benutten. Zo krijgt u meer grip op de energiekosten in een markt die voortdurend beweegt.
Onze visie
Wij hebben een duidelijke ambitie: klimaatneutrale energie toegankelijk maken voor alle bedrijven. We geloven in een toekomst met 100% hernieuwbare energie. Om ons doel te bereiken ondersteunen we bedrijven met persoonlijke begeleiding, flexibele oplossingen en helder marktinzicht, zodat u vandaag uw kosten beheerst én voorbereid bent voor morgen. Samen met onze klanten geven we zo actief vorm aan de energietransitie.
Krijg meer inzicht in uw elektriciteitsprijs
Wilt u weten hoe uw bedrijf slim kan inspelen op de elektriciteitsprijs en aan de slag kan met duurzame energie?
